Zırh mı Hareketlilik mi? Süvari Donanımını Karşılaştırmak

Bir askerin savaştaki stratejisini, taktiğini ve başarısını sağlayan en önemli unsur her şeyden önce teçhizatıdır. Teçhizat olarak da silahlar ve zırhlar en temel öğelerdir. İlk iki bölümde ve Haçlı Seferleri’ndeki çatışmalarda da anlatıldığı üzere Frenk süvariliği ve Türk süvariliği oldukça farklı bir teçhizat anlayışı mevcuttur.

Frenk süvariliği teçhizat olarak incelendiğinde dikkati ilk çekecek olan farklılık daha ağır malzemeler kullanmasıdır. Bu hem silah için hem de zırhları için geçerlidir. Hatta zırhları özellikle dikkat çekmektedir ki tüm tarihi kaynaklarda bu durumdan oldukça bahsedilmektedir. Frenk süvarilerinin ve şövalyelerinin zırhları 11. Yy başlarındaki yapısı daha çok birbirine örgülü zincir zırhlardan oluşmaktaydı. Bu durum onları özellikle yakın dövüşlerde oldukça korunaklı bir hale getirmekteydi. Ancak zincir zırhların en önemli dezavantajı ok darbelerine karşı plaka zırhlar kadar korunak sağlamamasıydı. Zira zincir zırhlar bir süvari için yakın dövüşlerde oldukça etkili olsa da özellikle Anadolu’da karşılarındaki düşmanlarının en önemli savaş aleti ok ve yay olmasından müsebbib büyük bir eksikliği beraberinde getiriyordu. Bu doğrultuda bir evrim izleyerek parçalı yapılardan oluşan plaka zırhlar süvari kültüründe bir gelişim yaratacaktı. Plaka zırhların da zincir zırhlara göre en büyük dezavantajı ağır ve hareket kabiliyetlerini kısıtlayıcı olmasıydı. Ancak plaka zırhların zamanla gelişimi Batı süvarisine müthiş bir koruyuculuk kazandırmış özellikle düşmanların ok darbelerine karşı vücudu doğrudan koruyan bir kalkan haline getirmişti. Keza atları da aynı şekilde korumak hayati değere sahipti. Düşmanları sadece düşmanların binicisini hedef almıyor bir süvarinin en temel gereği olan bineğini de hedef alıyordu. Dolayısıyla atlar için de aynı şekilde koruyucu ağır zırhlar kullanılmıştı.

Türk süvariliğinde bahsedildiği üzere zırhlar savaş taktiğine ve stratejisine uygun olarak daha hafif bir şekilde görülür. Türk süvarisinin zırhı genel anlamda sertleştirilmiş deri ve süvarinin kollarının serbestliğini kazandırması bakımından silahlarının kullanımında oldukça önemli bir yere sahiptir. Zira Türk süvarisinin en önemli savaş aleti ok ve yay olması bakımından bu tür bir esneklik zaruri bir durumdur.

Silah kullanımı karşılaştırıldığında ise Frenk süvarisinin kullandığı silahlar zırhlarına benzer olarak gene ağır bir yapıda görülmektedir. Frenk süvarisinin savaşlarda en çok kullandığı iki silah tipi kılıç ve mızraktır. Özellikle toplu hücumlarda görülen en etkili silah mızraktır. Mızrakları oldukça uzun bir yapıda tasarlanmış ve düşmanlarına karşı hızlanarak adeta düşman hatlarını bir bıçak gibi kesecek şekilde doğrudan imha edicidir. Kılıçları da aynı şekilde oldukça uzun ve ağırdır. Yakın dövüşlerde göğüs göğüse savaşlarda kılıç en önemli savaş aleti olmuştur.

Türk süvarisinin silah kullanımında ise oldukça fazla çeşitlilik görülmektedir. Ancak en önemli savaş aleti pek tabiki ok ve yaydır. Ok ve yayın Türk savaş stratejisinde özel bir yeri vardır ki, düşmana saldırılarından, baskınlarına, geri çekilmelerine kadar neredeyse tüm taktiksel alanda ok ve yayın etkin bir şekilde kullanıldığı yaşanan çatışmalardan anlaşılmaktadır. Ok ve yaydan sonra en önemli savaş aletleri yakın dövüşlerde kullanılmak üzere kılıçlarıdır. Türk süvarisinin kılıçları genellikle hafif olmakla beraber tek elli kullanıma uygun bir biçimde görülmektedir. Ancak bu kılıçların hafif olması süvariye avantaj sağlarken dayanıklı olmaları zaruridir ve hafifliklerinin yanı sıra oldukça dayanıklıdır. Bu durum kılıç yapımında ve teknolojisinde ilerlemiş olduklarını göstermektedir. Kılıçları dışında da Türk süvarisinin kullandığı pek çok savaş aleti olmakla beraber gürzler de özellikle zırhlı düşmanlara karşı oldukça etkili bir savaş aleti olmuştur. Gene Frenk mızrakları kadar uzun olmayan daha ziyade kargı adı verilen kısa mızraklar, ve fırlatma silahları olan ciritler, cidalar gibi silahlar da Türk süvarisinin kullandığı savaş aletlerinden olmuştur.