Kanlı Meydan: 1119’da Arazi ve Zamanlama

1113 yılında yılında Haleb emiri Rıdvan’ın ölümüyle yönetim kavgaları çıkmıştı. Antakya Haçlı Devleti’ne coğrafi olarak yakın olan Haleb halkı, bu yönetim karmaşası içerisinde iken Antakya Haçlı Devleti’nin lideri Roger De Salerne’nin saldırmasından endişe duyuluyordu. Roger de Salerne, Antakya hakimiyetini ele geçiren ilk ordudaki Tankred’in kız kardeşinin oğlu idi.[263] Roger Türklere karşı başarılarından dolayı mağrur bir şekilde Türklere karşı galip gelip geleceğinden oldukça emindi ki İlgazi’ye “bizim yanımıza gelmek için kendini zahmete sokma, biz senin yanına varmak üzereyiz” şekillerinde haberler göndermekteydi.[264] Neticesinde şehir halkı bu Tuğtekin ile anlaşarak 1119 yılında Antakya üzerine yürümesiyle savaş başlayacaktı. Roger bu durum karşısında Kudüs, Trablus ve Urfa’dan yardım talep etmişti. Roger 700 şövalye ve 4000 yayadan oluşan Antakya ordusuyla yola çıkmış ve destek birliklerini beklemek üzere Sarmeda ovasındaki Tell-Akibrin kalesi önünde kamp kurmuştu. Roger’ın ordusunı takip eden İlgazi, Tuğtekin’in gelmesini beklese de etrafındaki beyler savaşa girme taraftarı idi. Nihayetinde 28 Haziran tarihinde Roger’ın kampı İlgazi’nin ordusu ile kuşatılmıştı. Roger’ın ordusu yaklaşık 700 kadar şövalye ve geri kalanı da Türkopol ve yaya birliklerden oluşuyordu. Şövalyeler ana vurucu güç geri kalan Türkopol ve yaya birlikler de Haçlı stratejisine göre bu ana gücü destekleyici birliklerdi. İlgazi’nin ordusunun sayısı belirli olmasa da sayıca üstün olduğu düşünülmektedir. İlgazi’nin birlikleri genel Türk birliklerinde olduğu daha hızlı ve hafif süvarilerden oluşmaktaydı.[265] Roger ordusunu beşe ayırıp, dördünü savaş düzenine birini de ihtiyat birliği olarak ayırmıştı. Doughberty’e göre göre de ordu üç tabura ayrılmıştı. İlgazi’nin birliklerinin başında da Ebu’l Fadıl bin Haşşab vardı. Ebu’l Fadıl savaş öncesi askerlerine oldukça etkileyici bir konuşma yapmıştı ki askerlerin gözyaşlarını tutamadığı anlatılmaktadır.[266] Haçlı birlikleri başlangıçta şövalyelerin topyekûn saldırısı ile başarı sağlasa da Türkler hızlıca ricat edip çabucak toparlanıyordu. Kısımlara ayrılan Haçlı birlikleri tek tek yok olma eşiğine geliyordu ki Robert bu durumu fark ettiğinde merkeze toplamaya çalışıyordu. Ancak savaş geri çevrilemeyecek şekilde Türklerin lehine gidiyordu. Hatta Robert de Salerne dahi yüzüne aldığı bir darbeyle yere düşmüştü. Tamamen savaş düzenini kaybedeb Haçlı birlikler adeta bir av gibi teker teker imha ediliyordu. 3700 kişilik Haçlı birliğinden neredeyse 3500’ü savaş meydanında öldürülmüştü.[267] Savaş başında Haçlı Ordusu içerisinden sadece 100’e yakın atlı birliği kuşatmayı yararak dışarı çıkabilmişler ve hayatlarını kurtarabilmişti. Roger dahil olmak üzere geride kalan Haçlı Ordusu’nun tamamı neredeyse yok edilmişti. İbnülkalanisi tabloyu şu şekilde anlatmaktadır; “Bir saatten kısa zaman içerisinde bütün Frenkler yerde ölü olarak yatıyordu ve atlar bedenlerine saplanmış oklarla kirpi gibiydi.”[268] Savaşın sonrasından bir örnek ise “civar köyler salgın hastalıklardan korunmak için Haçlı ölülerini yaktıklarında yanmış bir süvarinin üzerinde 40 ok temreni bulunmuştu” anlatımıdır.[269] Bu savaşta en az kayıp vererek ok ve yayın etkin bir şekilde kullanılmasıyla Haçlı ordusunun nasıl yok edildiğinin de bir göstergesidir.