Giriş: Araştırmanın Amacı ve Yaklaşımı

Dünya tarihini şekillendiren en önemli olgulardan biri savaşlardır. Savaşların da dinamiğini oluşturan en temel öğe ise askeri sınıflardır. Askeri sınıflar mensup oldukları milletlerin coğrafi koşulları ile beraber sosyal, kültürel ve ekonomik gelişimleri ile ortaya çıkmış olan sınıflardır. Orta Çağ tarihi içerisinde değerlendirildiğinde de en önemli askeri sınıf olarak süvari birlikleri ile karşılaşılmaktadır.

Süvari birlikleri ya da atlı birlikler insanlığın at ile tanışmasının ilk zamanlarına kadar inmektedir ki bu birliktelik savaş kültürü açısından değerlendirildiğinde Orta Çağ tarihi içerisinde zirve noktasına gelmiştir. Döneminin en güçlü birlikleri olan bu askeri sınıflar, savaşların gidişatı ve sonuçlandırılması yönünde ana belirleyici olmuştur.

Süvari kültürü Orta Çağ’da Doğu dünyasında ve Batı dünyasında temel gelişimlerinde benzerlikler olsa da farklılıkları da bünyelerinde barındırarak evrim göstermiştir. Bu farklılıkların arka planında kültürel ve askeri etkileşimler etkili olmuştur. Bu çalışma Orta Çağ dünyasında siyasi, ekonomik ve askeri etkileşimlerin en yoğun olduğu dönem olan Haçlı Seferleri döneminin zaman ve mekanlarını; Doğu dünyasından Türk süvari sınıfını, Batı dünyasından da Frenk süvari sınıfının savaş kültürlerinin gelişimlerini ayrıntılı olarak ele alarak açıklamayı ve bu iki sınıfın birbirleri ile Haçlı Seferleri içerisinde yaşanan çatışmalarını, karşılaşmalarını ve etkileşimlerini konu edinmiştir.

Birinci bölümde Türk süvari sınıfının askeri kültürel kimliğini detaylı bir şekilde ele almak ve açıklamak amaçlanmıştır. Bilindiği üzere at, Türklerde hayatın merkezinde yer alan bir binek hayvanı olmuştur. Türklerin hayvancılık ve atçılık konusundaki başarıları en eski Türk tarihinden beri önemli bir yere sahiptir. Bu kapsamda Türk süvari kültürü en eski Türk tarihinden beri bütünsel bir gelişimi olan mefhumdur. Türklerde at kültüründen bahsettikten sonra, süvari kültürünün kökeni ve gelişimi açıklanmıştır. Birinci bölümün son kısmında ise Türk süvarisinin nasıl bir eğitimden geçtiği, bu eğitimlerde ne gibi noktaların etkili olduğu, ve somut anlamda karşımıza çıkan kullandıkları atların, silah ve zırh gibi teçhizatlarının neler olduğu anlatılmaktadır.

İkinci bölümde ise birinci bölüme paralel bir ilerleyiş çevresinde Avrupa’daki at kültürünün gelişimi konu edinmiştir. Türklerin aksine Frenk kültüründeki at kültürü ana bir temadan uzak olarak farklı etnik ve kültürel etkileşimler içerisinde ortaya çıkmaktadır. Roma sonrası Avrupa’da yaşanan kaos sonucunda Frenkler Avrupa’nın batısında yurt edinerek bu topraklara adını veren kavim olmuştur. Avrupa’daki siyasi ve idari yapılanmalar feodaliteyi ortaya çıkarmıştır. Feodal bir idari yapılanma çerçevesinde Frankların askeri sınıfları da bu yapılanmadan etkilenmiştir. Avrupa’da atın pahalı olması ve Roma’dan beri atlı askeri sınıfın asil ve üstün sınıf olması, feodal dönemde de toplumsal anlamda üstünlüğünü korumuştur. Süvari sınıfları prestijli ve asil bir askeri sınıf olarak görülmektedir. Bu bölümde Frenk süvari sınıfının kültürel gelişim ortamı açıklanmıştır. Gene bu bölümün son kısmında birinci bölüme paralel olarak Frenk süvari sınıfının eğitimi, atları ve kullandıkları zırh ve teçhizatları anlatılmaktadır.

Üçüncü bölümde ayrı ayrı ele alınarak kültürel gelişimleri açıklanan iki askeri sınıf olan Türk süvari kültürü ve Frenk süvari kültürünün Haçlı Seferleri döneminde karşılaştıkları çatışmalar konu edinmiştir. Bu çatışmaları ve arka planını daha iyi anlatabilmek adına dönemin tarihsel bütünlüğünü korumak amaçlanmıştır. Bu tarihsel bütünlük gereği yaşanan askeri çatışmaların paralelinde Haçlı Seferleri’nin gelişimi ve tarihinden bahsedilmiştir. Bu bölümde yaşanan askeri çatışmaların incelenme kapsamındaki örnek olaylar içerisinde Haçlı Seferleri’ne etkileri, Türk ve Frenk süvari sınıflarının savaş meydanlarındaki karşılaşmaları, savaş taktikleri, stratejileri incelenmiştir.

Dördüncü bölümde bu iki askeri sınıfın birbirlerine olan farklılıkları ve benzerlikleri tezde anlatılan bölümlerle birlikte değerlendirilerek karşılaştırılmıştır. Bu kısımda yaşanan askeri etkileşimlerin sonucunda Batı ve Frenk askeri sınıfları içerisinde ortaya çıkan Türkopol birliklerinden de bahsedilmiştir.

Hazırlanan bu çalışmanın amacı Türk ve Frenk süvari sınıflarının kültürel olarak gelişimlerini çok yönlü olarak incelemek, tarihsel süreçte Haçlı Seferleri içerisinde karşılaşmalarını, çatışmalarını ve etkileşimlerini bir bütünlük dahilinde anlatmak ve bu etkileşimler göz önünde bulundurularak birbirlerine olan üstünlüklerini ve zayıflıklarını karşılaştırmalı olarak dönemin ana kaynakları ve dönem hakkında ortaya çıkarılmış araştırma eserlerin kullanılmasıyla açıklayarak akademi ve tarihçilik dünyasına kazandırmaktır.