Hücum ve Manevra: Türk ve Frenk Süvari Taktikleri

Bir askeri birliğin veya ordunun zafere ulaşmasını sağlayan en önemli mefhumlardan bazıları da savaşı şekillendirecek olan savaş stratejileri ve taktikleridir. Savaş alanlarındaki en önemli amaç düşmanı en kısa sürede ve en az zayiat ile etkisiz hale getirerek üstünlüğünü kabul ettirmektir.

Frenk süvarisinin savaş stratejisi ve taktikleri incelendiğinde her şeyden önce sağlam teçhizatlı ve daha ziyade yakın dövüşe uygun bir yapıda silah kullanımlarına bağlı bir birlik düzeni görülmektedir. Sağlam teçhizatlı münferit şövalyelerin ve süvarilerin bir araya gelmesiyle oluşan bu birlikler saldırı taktikleri gereği birbirlerine yakın hareket eden bir düzen haline geçerler ve düşmanlarına karşı doğrudan saldırıyı esas almaktaydılar. Zırhlarının gücü ve uzun mızraklarının kesiciliği ile doğrudan saldırı yaptıkları birliklere karşı büyük bir baskı oluşturmakta ve düşmanlarına yıkıcı bir etki yapmaktadırlar. Ağır zırhlarla ve silahlarla bu düzeni sağlamak için sağlam bir disiplin gerekmekle beraber iyi bir eğitim de zaruridir. Bu suretle bir Frenk şövalyesi küçük yaşlardan itibaren savaşlardaki dayanıklılığını ve disiplinini oluşturacak şekilde eğitilmiştir.

Türk savaş stratejileri ve taktikleri incelendiğinde her şeyden önce manevra kabiliyetlerine dayalı hızlı hareket ve birliklerin birbirleri ile koordineli hareketleri oldukça önemlidir. Boudot-Lamotte’un ifadesiyle “at ve yay birliği”nin sonucunda Türk atlı okçuları ağır zırhlı ve silahlı şövalyelerine karşı bir tezat oluşturmaktadır. Daha kompleks bir yapıda sirayet eden bu taktiksel anlayış Türklere oldukça fazla avantaj sağlamıştır. Özellikle küçük yaşlardan itibaren eğitilen atlı okçu olan hafif süvari birliklerinin savaşlarda düşmana yakından temas etmeden dalga dalga bir cepheden ya da düşman birliklerinin kuşatılmasıyla beraber ardı kesilmeleyen yıkıcı ok saldırıları tüm kaynaklarda geçmekte ve düşmanlarına büyük zarar verdirmekle beraber kendi taraflarında ise oldukça az zayiat yaşamaktadırlar. Pek tabi ki bu savaş tipi Türklerin Orta Asya’dan beri getirdiği bir bozkır savaş taktiğidir. Bu taktiğin uygulanabilmesi için coğrafyanın bu hareket düzenine uygun olması zaruridir. Bu yüzden düşmanlarını yönlendirmek amaçlı küçük taciz saldırıları ya da onları takip ederek kendi istedikleri yere getirmeleri ile beraber hızlı bir saldırı düzeni almaları da genel stratejileri arasındadır. Düşmanlarını ok ve yay ile yoran ve savaş düzenini lehlerine çeviren Türkler kargıları ve kılıçlarıyla da nihai darbelerini yaparlardı. Genellikle Bizans ve Batı ordu düzenlerinde orduların piyadeler ile beraber tümleşik ve daha hantal bir yapıda hareket ettiği göz önünde bulundurulduğunda Türk ordusunun hızlı hareket kabiliyeti savaşlarda büyük bir taktiksel üstünlük kurmalarına sebep olmuştur.