İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

McMafia Dizisi ve Rus Oligarklarının Karanlık Yüzü Üzerine

     McMafia dizisi hakkında: İngiltere’de sürgünde yaşayan Rus bir ailenin yaşadıklarını konu edinen, her bölümü bir aksiyon filmi tadında olan ve günümüzde şahit olduğumuz iş/suç hayatının iç içe geçmişliği durumuna son derece radikal biçimde yaklaşan görkemli bir dizi.

     Klasikleşen dizi/film tanıtım yazılarının aksine tarihsel bir perspektiften olay örgüsünün kavranmasının dizi/filmin anlam kazanmasına katkıda bulunacağı kanaatindeyim. Bu doğrultuda dizinin içeriğine geçmeden önce kısaca dizinin de ana temasını oluşturan Rus Oligarklarının tarihsel süreç içerisinde nasıl ortaya çıktıklarına ve sonrasında yaşanan sürece değinmek istiyorum.

Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra Rusya’da pek çok alanda radikal değişiklikler yaşanmıştır. Bu radikal değişikliklerin başında şüphesiz ki en önemlisi ekonomik alanda yapılan reformlardır. Rusya Federasyonu’nun ilk başkanı Boris Yeltsin liderliğinde Rusya’yı Batı’ya entegre etmek amacıyla liberal ekonomik politikalar izlenmeye başlanmıştır. Kamu mallarının özelleştirilmesine dayanan bu politikaların sonucu olarak Rusya’da ekonomik etkisini bugün hala koruyan ve kendilerine oligark adı verilen, küresel çapta zengin bir iş adamı grubu oluşmuştur. 2000 yılında başlayacak olan Vladimir Putin dönemine kadar oligarklar ülkedeki siyasi ve ekonomik politikalara yön vermişlerdir.

     Rus Oligarklarının devlet otoritesi üzerindeki etkisini Sovyetler Birliği’nin gizli istihbarat servisi KGB (Komitet Gosudartstvennoy Bezopastosni)’de görev yaptığı yıllar boyunca çok yakından gözlemleyen Putin, göreve geldikten sonra bu gruba adeta savaş açmıştır. İktidarı merkezileştirmenin en önemli yolunun oligarkların güçlerini kontrol altına almak olduğunu bilen Putin, oligarklarla olan mücadelesini devletin yargı gücünü kullanarak kazanmıştır. Oligarklara devletle iş birliği yapması gerektiğini, aksi takdirde ülkede barınamayacakları mesajını çok net bir şekilde vermiştir. Putin Hükümetine itaat etmeyi reddeden bazı oligarklar, yurtdışından sığınma talep ederek vatanlarını terk etmek zorunda kalmışlardır. Oligarkların elinden alınarak zamanla devletleştirilen büyük şirketlerin başına, bugün kendilerine ‘’siloviki’’ denilen, Putin’in KGB’de çalıştığı dönemden yakın ilişki içerisinde olduğu ve güvendiği tanıdıkları getirildi. Devletçi bir bakış açısına sahip olan sloviki grubu, hükümetin iş dünyasındaki en önemli kolu olmuştur. Putin böylelikle adeta kendi burjuvazisini inşa etmiştir.

     Amazon Prime digital platformunda yayınlanan dizide, tam olarak yukarıda yaşanan sürecin bugünkü yansımasının bir örneği hikayeleştirilmiştir. Misha Glenny’ nin üzerinde titizlikle çalıştığı araştırma kitabı McMafia’ dan esinlenilerek uyarlanan dizi ile ilgili olarak öncelikle şunu belirtmeliyim ki; dizi kesinlikle klasikleşen mafya dizilerinden çok farklı. Hızla gelişen, dönüşen ve küreselleşen dünyamızda mafya kavramı da bu değişim ve dönüşümden fazlaca etkilenmiştir. Günümüzde kabuk değiştiren mafya kavramı; haraç kesen, koruma karşılığı para alan salt silahlı bir gruptan ziyade uluslararası ekonominin etkisiyle, yasadışı ticarete hakim, nüfuzlu insan güruhu olarak nitelendirilebilir. Tüm bu değişim ve dönüşümü toplumsal gerçekçi bir perspektifle bizlere sunan dizide alışılmışın aksine şiddet, kan ve vahşete fazlaca başvurulmadan harika bir aktarım söz konusu.

     Uluslararası uyuşturucu ticaret ağını merkezine alan dizi, yeraltı dünyasının bir başka gelir kalemi olan insan tacirliği konusunu da çok iyi işlemiş diyebilirim.

     Dizide; İngiltere’ye iltica etmiş, Rus bir ailenin iyi eğitimli, başarılı çocuğu olan Alex Godman, Londra’da yatırım şirketi sahibi olarak hayatına devam etmektedir. Ana karakterimiz Alex, ailesinin Rus yeraltı dünyasındaki kirli geçmişine rağmen kendisini ve şirketini bu dünyadan uzak tutmayı başarmıştır. Ancak amcasının, ailesinin Rusya’daki mal varlığına el koyan mafya babası Vadim ile mücadeleye girişmesiyle her şey aniden tersine döner ve kahramanımızın yolculuğu başlar. Bu yolculukta bizleri pek çok farklı ülkeye götüren, izleyicisini adeta bir dünya turuna çıkaran dizide, İstanbul’da dahil olmak üzere pek çok ülke ve şehirden görüntüler mevcut. Hatta İstanbul’da geçen bölümde bir sürpriz izleyicileri bekliyor diyebiliriz. Bir solukta tüketilebilecek, başarılı dizinin, ikinci sezonunu merakla beklemekteyiz.

Keyifli seyirler dilerim …

KAYNAKÇA

Guriev, Sergei – Rachinsky, Andrei, The Role of Oligarchs in Russian Capitalism, Journal of Economics Perspectives, Vol. 19, No. 1, 2005, s. 131 – 150.

Eser, Merve, Rusya Federasyonu’nun Dış Ticaret ve Siyasetinde Oligarkların Yeri, Yüksek Lisans Tezi, 2017.

Turan, Ahmet Selim, Ortaya Çıkışından Günümüze Oligarklar, Bölge Uzmanı Yetiştirme Programı, 2016.

İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.