# NovaSofya

> Bilgisel yazılar, editör onaylı tartışmalar ve gerekçeli Fikir Akışı için sakin bir düşünce alanı.

NovaSofya; bilim, tarih, kültür, sanat, edebiyat ve felsefe alanlarında editoryal yazılar ile gerekçeli açık tartışmalar yayımlar. Kaynak gösterirken kalıcı yazı bağlantısını ve yazar adını kullanın.

## Temel kaynaklar
- [Ana sayfa](https://novasofya.com/)
- [XML sitemap](https://novasofya.com/sitemap.xml)
- [Güncel yazı akışı](https://novasofya.com/feed.xml)
- [Topluluk kuralları](https://novasofya.com/topluluk-kurallari/)

## Kategoriler
- [Bilim](https://novasofya.com/category/bilim/)
- [Biyografi](https://novasofya.com/category/biyografi/)
- [Edebiyat](https://novasofya.com/category/edebiyat/)
- [Editörün Seçtikleri](https://novasofya.com/category/editorun-sectikleri/)
- [Felsefe](https://novasofya.com/category/felsefe/)
- [Güncel](https://novasofya.com/category/guncel/)
- [Kültür](https://novasofya.com/category/kultur/)
- [Sanat](https://novasofya.com/category/sanat/)
- [Sinema](https://novasofya.com/category/sinema/)
- [Tarih](https://novasofya.com/category/tarih/)
- [Trend Olanlar](https://novasofya.com/category/trend-olanlar/)

## Yazılar
- [Bırakın Tanrı Yargılasın: İlk ve Orta Çağ Hukukunda Ordeal (Sınama) Uygulaması](https://novasofya.com/birakin-tanri-yargilasin-ilk-ve-orta-cag-hukukunda-ordeal-sinama-uygulamasi/): VII. yüzyıl Fransa'sında ya da XII. yüzyıl Rusya'sında yaşadığınızı hayal edin. Bir anlaşmazlık sebebiyle mahkemeye çağırıldınız. Elinizde suçluluğunuzu ispat edebileceğiniz herhangi bir kanıt yok. Aynı zamanda sizi dava eden kişinin de…
- [Macellan Dünyanın Etrafını Dolaştı Mı?](https://novasofya.com/macellan-dunyanin-etrafini-dolasti-mi/): Macellan, İspanyol bir kâşif ve denizciydi ve dünya çapında ünlü bir keşif gezisi gerçekleştirdi. 16. yüzyılın başlarında, Avrupa'nın büyük keşiflerinden biri olarak kabul edilen bu gezide, dünyanın etrafını dolaşarak birçok keşif ve keş…
- [Tarihte Eşi Benzeri Görülmemiş Bir Vahşet Örneği: Livonya Savaşı (1558-1582)](https://novasofya.com/tarihte-esi-benzeri-gorulmemis-bir-vahset-ornegi-livonya-savasi-1558-1582/): Tarih sahnesinde gerçekleşmiş olan katliamlar denildiğinde aklımıza hiç şüphesiz Cengiz Han dönemi, Timur’un devr-i saltanatı ve yahut İkinci Dünya Savaşı yılları gelmektedir. Oysa insanlık tarihi bir bütün olarak birçok vahşete tanıklık…
- [Erken Dönem Rus Kilise Tarihine ve Manastır Yaşamına Kısa Bir Bakış](https://novasofya.com/erken-donem-rus-kilise-tarihine-ve-manastir-yasamina-kisa-bir-bakis/): Bilindiği üzere I. Vladimir’in devr-i saltanatında, 988 yılında Hıristiyanlık Rusya’da kabul görmüş bir din aline gelmişti. Bizans Ortodoksluğunun yoğun tesiri altında Vladimir, Rus halkını kitleler halinde Hıristiyanlaştırmaya zorlamışt…
- [Romantizm Nedir? Romantizm Akımı Ne Zaman Ortaya Çıkmıştır?](https://novasofya.com/romantizm-nedir-romantizm-akimi-ne-zaman-ortaya-cikmistir/): Romantizm, 18. yüzyıl sonlarından 19. yüzyılın ortalarına kadar süren, sanat, edebiyat ve müzikte kendini gösteren bir akımdır. Ancak, sadece bu alanlarla sınırlı kalmayarak, siyaset, felsefe ve toplumsal düşüncelerde de etkili olmuştur.…
- [İnsanlık Tarihinde Savaşlarda Ne Kadar İnsan Öldü?](https://novasofya.com/insanlik-tarihinde-savaslarda-ne-kadar-insan-oldu/): Kültürler arasındaki çatışma ve savaşlar, insanlık tarihinin bir gerçeği olmuştur ve günümüzde de varlığını sürdürmektedir. Bu savaşlar, büyüme hırsı, mal ve zenginlik talebi, baskı, hegemonya arzusu, kaos, çatışma gibi birçok sebeple ge…
- [Tarih Nedir? İnsan Tarihin Neresindedir?](https://novasofya.com/tarih-nedir-insan-tarihin-neresindedir/): Tarih, insanlık tarihi boyunca yapılan her türlü olay ve olgunun neden-sonuç ilişkileri dahilinde derlenmesi ve kaydedilmesidir. Tarih kelimesi, Arapça "varh" ve "arh" kelime köklerinden türemiş olup, Aramice ve Süryanice gibi dillerde d…
- [Amerika'yı Kim Keşfetti? Başka Bir Soruyla: Amerika Keşf Edildi Mi?](https://novasofya.com/amerikayi-kim-kesfetti-baska-bir-soruyla-amerika-kesf-edildi-mi/): Amerika kıtasının keşfi, tarihin en tartışmalı konularından biridir. Kimileri Amerika'yı ilk olarak Kristof Kolomb'un 1492 yılında bulduğunu söylerken, kimileri ise daha önce Vikinglerin, Çinlilerin, hatta Müslüman denizcilerin bu kıtaya…
- [Bluetooth: Vikinglerden Geliyor](https://novasofya.com/bluetooth-vikinglerden-geliyor/): Bluetooth teknolojisinin adının Danimarka ve Norveç kralı I. Harald'dan gelmesi, pek çok kişinin bilmediği ilginç bir hikayedir. Bu yazıda, Bluetooth isminin kökenini ve bu teknolojinin nasıl ortaya çıktığını anlatacağız. Bluetooth, kabl…
- [Napolyon'un Tavşanlara Mağlup Olması](https://novasofya.com/napolyonun-tavsanlara-maglup-olmasi/): Napolyon Bonapart, tarihin en büyük komutanlarından biri olarak kabul edilir. Avrupa'nın büyük bir bölümünü fetheden ve Fransız İmparatorluğu'nu kuran Napolyon, pek çok savaşta zafer kazanmıştır. Ancak Napolyon'un da unutmak isteyeceği b…
- [Oksijen Tüpünün İcadı: Henry Feuss](https://novasofya.com/oksijen-tupunun-icadi-henry-feuss/): 1876 yılında İngiliz mühendis Henry Fleuss, denizaltı çalışmaları için daha güvenli bir oksijen tüpü geliştirmeye karar verdi. Daha önceki denemelerde, oksijen tüpünü icat eden Sieur Freminet, tüpün çalışmaması sonucu boğularak ölmüştü .…
- [Latin Edebiyatının Büyük Şairi: Ovidius Kimdir?](https://novasofya.com/latin-edebiyatinin-buyuk-sairi-ovidius-kimdir/): Ovidius, Latin edebiyatının en büyük şairlerinden biri olarak kabul edilir. Aşk, mitoloji ve dönüşüm temalarını işlediği eserleriyle hem çağdaşlarına hem de sonraki kuşaklara ilham vermiştir. Ovidius'un hayatı, eserleri ve sürgünü hakkın…
- [İnebahtı (Lepanto) Deniz Savaşı: Avrupa Edebiyatına Etkisi](https://novasofya.com/inebahti-lepanto-deniz-savasi-avrupa-edebiyatina-etkisi/): İnebahtı Deniz Savaşı, 7 Ekim 1571 tarihinde Osmanlı Devleti ile Haçlı ittifakı arasında yapılan ve Osmanlıların yenilgisiyle sonuçlanan bir deniz savaşıdır. Bu savaş, Osmanlı Devleti'nin yükselme dönemindeki en büyük deniz mağlubiyeti o…
- [Ağaçlar ve Bitki Örtüsü Erozyonu Engeller Mi?](https://novasofya.com/agaclar-ve-bitki-ortusu-erozyonu-engeller-mi/): Erozyon, toprağın rüzgar, su, buz gibi dış etkenlerle aşındırılması ve taşınması olayıdır. Erozyon, toprak verimliliğini azaltır, çölleşmeye yol açar ve doğal afetleri tetikler. Erozyonu önlemenin en etkili yollarından biri, ağaçlar ve b…
- [Boşnak ismi nereden gelir?](https://novasofya.com/bosnak-ismi-nereden-gelir/): Boşnaklar, Bosna-Hersek'in yerli halkı olan Güney Slav bir ulustur. Boşnak isminin kökeni hakkında çeşitli teoriler vardır. Bazılarına göre, Boşnak ismi, Orta Çağ'da Bosna bölgesinde yaşayan bir kabile olan Bošnjaninlerden gelir. Bu kabi…
- [Jared Diamond ve Coğrafi Determinizm](https://novasofya.com/jared-diamond-ve-cografi-determinizm/): Jared Diamond, sosyal ya da beşerî bilimci değil, bir biyologdur. Yeni Gine’de kuşların evrimi üzerine araştırma yaptığı sırada Yali isimli bir Yeni Gineli’yle tanışır ve sohbet etmeye başlar. Yali, Yeni Gine’de tanınmış bir siyasetçidir…
- [Coğrafi Determinizm Düşüncesinin Gelişimi](https://novasofya.com/cografi-determinizm-dusuncesinin-gelisimi/): Coğrafi determinizm, insan davranışlarının çevresel faktörler tarafından belirlendiğini öne süren ve 2. Dünya Savaşı’na değin oldukça baskın olmuş bir görüştür. Grek ve Romalı filozoflar, insanların doğal koşullar tarafından şekillendikl…
- [İbn-i Haldun ve Coğrafi Determinizm](https://novasofya.com/ibn-i-haldun-ve-cografi-determinizm/): İnsan içerisinde bulunduğu doğal koşullardan ne denli etkilenir? Coğrafya kader midir? İbn-i Haldun'un coğrafyanın insan üzerine etkisine dair düşünceleri nelerdir? Toplumlar, tarihsel süreçte neden farklı gelişim aşamalarından geçmiştir…
- [XV-XVII. Yüzyıl Osmanlı Kronikleri](https://novasofya.com/xv-xvii-yuzyil-osmanli-kronikleri/): Osmanlı tarihinin kaynakları nelerdir? İlk Osmanlı tarihçileri kimlerdir? Osmanlı kronikleri ve kronik yazarları kimlerden ve hangi eserlerden müteşekkildir? gibi sorulara cevap için yazımızı okuyabilirsiniz.
- [Tarihyazımı ve Annales Ekolü'nün Doğuşu](https://novasofya.com/tarihyazimi-ve-annales-ekolunun-dogusu/): Dünya tarih yazıcılığında son dönemde etkisini bir hayli arttıran Anneles Ekolü, tarih biliminde adeta yeni sahaların kapılarını açtı. Coğrafya, sosyoloji, ekonomi, psikoloji gibi muhtelif ilimlerle işbirliği yapan bir tarihçilik anlayış…
- [XIII. Yüzyılda Rusların Akdeniz'deki Denizcilik Faaliyetleri](https://novasofya.com/xiii-yuzyilda-ruslarin-akdenizdeki-denizcilik-faaliyetleri/): XVI. yüzyıl Rusya açısından dönüm noktasıydı. Nitekim III. İvan’ın saltanatında başlayan merkezileşme politikaları, IV. İvan döneminde zirve noktasına ulaşmıştı. Yüzyıl içerisinde Rus Çarlığı, günümüz Batı Rusya topraklarının büyük bir b…
- [Rusların Sıcak Denizlere İnişi (X-XI. Yüzyıl)](https://novasofya.com/ruslarin-sicak-denizlere-inisi-x-xi-yuzyil/): Vareglerin denizin ötesinden gelip Slav şehirleri üzerinde hâkimiyetlerini kurmasıyla birlikte ilk Rus devleti olan Kiev Knezliği’nin temelleri atılmıştı. Vareglerin denizci bir topluluk olmasının yanı sıra [1] Slav kabileleri de Doğu Av…
- [Çağımızın Sorunu: Sosyal Yanılsama Nedir? Sosyal Yanılsamalarla Nasıl Başa Çıkabiliriz?](https://novasofya.com/cagimizin-sorunu-sosyal-yanilsama-nedir-sosyal-yanilsamalarla-nasil-basa-cikabiliriz/): Sosyal yanılsamalar, bir kişinin gerçekliği algılama, yargılama ve anlama şeklini etkileyen yanlış inançlar veya varsayımlardır. Bu yanılsamalar, bir kişinin kendisi, başkaları veya dünya hakkındaki algılarını, inançlarını ve davranışlar…
- [XIV-XVI. Yüzyıllarda İtalyan Devletlerin Akdeniz’deki Faaliyetleri](https://novasofya.com/xiv-xvi-yuzyillarda-italyan-devletlerin-akdenizdeki-faaliyetleri/): XI. yüzyıldan itibaren Amalfi, Pisa, Cenova ve Venedik gibi İtalyan şehir devletleri, Bizans İmparatorluğu’nun imtiyazları sayesinde Akdeniz’deki ticarette nüfuz sahibi olmaya başlamışlardı. Bu nüfuzun ilk başlangıç emareleri Alexios Kom…
- [XIV-XVI. Yüzyıllarda İtalyan Devletlerin Karadeniz’deki Faaliyetleri](https://novasofya.com/xiv-xvi-yuzyillarda-italyan-devletlerin-karadenizdeki-faaliyetleri/): XI. yüzyıldan itibaren Amalfi, Pisa, Cenova ve Venedik gibi İtalyan şehir devletleri, Bizans İmparatorluğu’nun imtiyazları sayesinde Akdeniz’deki ticarette nüfuz sahibi olmaya başlamışlardı. Bu nüfuzun ilk başlangıç emareleri Alexios Kom…
- [Bencil Olmak Zorunda Değiliz: Pyotr Kropotkin ve Evrimin Bir Faktörü; Karşılıklı Yardımlaşma](https://novasofya.com/bencil-olmak-zorunda-degiliz-pyotr-kropotkin-ve-evrimin-bir-faktoru-karsilikli-yardimlasma/): Anarşist felsefenin en sıra dışı figürlerinden olan Pyotr Alekseyeviç Kropotkin, 19. yüzyılın önde gelen filozoflarından biri olmayı başarmıştır. Onun anarşizme dair teorileri, politik olmaktan ziyade doğayla iç içedir. Özellikle Evrimin…
- [Haçlı Seferleri Nedenleri: Dini, Siyasi ve Ekonomik Faktörler](https://novasofya.com/hacli-seferleri-nedenleri-dini-siyasi-ve-ekonomik-faktorler/): Haçlı Seferleri Neden Oldu? Haçlı seferleri, 11. ve 13. yüzyıllar arasında Avrupa'dan Orta Doğu'ya düzenlenen askeri hareketlerdir. Bu seferlerin amacı, Müslümanların elinde bulunan Kudüs ve çevresini Hristiyanlar için kutsal sayılan top…
- [Online Eğitim: Faydaları ve Dezavantajları](https://novasofya.com/online-egitim-faydalari-ve-dezavantajlari/): Online eğitim, pandemi dönemiyle hayatımıza giren ve son yıllarda hızla yaygınlaşan bir öğrenme modelidir. Bu modelde, öğrenciler geleneksel sınıf ortamının yerine, internet üzerinden çeşitli platformlar aracılığıyla eğitimlerini alırlar…
- [Edmund Blair Leighton'un "The Accolade" eseri bize neyi anlatır?](https://novasofya.com/edmund-blair-leightonun-the-accolade-eseri-bize-neyi-anlatir/): The Accolade, İngiliz ressam Edmund Blair Leighton'un 1901 yılında yaptığı bir tablodur. Ressamın en bilinen eserlerinden biri olan bu tablo, ortaçağda şövalyelik verme töreninin merkezi olan övgü ifadesini (accolade) konu alır. Tabloda,…
- [Motosikletin Tarihi ve İlk Motosikletler](https://novasofya.com/motosikletin-tarihi-ve-ilk-motosikletler/): Tutkuyu ve özgürlüğü sembolize eden motosikletlerin ilk olarak ne zaman ortaya çıktığını hiç düşündünüz mü? Öncelikle motosikletlerin arabalardan daha önce icat edildiğini söyleyelim. Bilindiği üzere ilk bisiklet tasarımları 1470’lı yıll…
- [Kierkegaard’a Göre Evlenmeli Miyiz, Evlenmemeli Miyiz?](https://novasofya.com/kierkegaarda-gore-evlenmeli-miyiz-evlenmemeli-miyiz/): Her birimizin hayatında yer edinen o temel soru; "evlenmeli miyim?" Danimarkalı filozof Soren Kierkegaard'un bütün hayatı boyunca aşk, sadakat, evlilik, nişanlılık, etik ve din gibi konulara odaklandığını biliyor muydunuz? Ya/ya da adlı…
- [Astroloji Tarihi: Mezopotamya'dan Antik Yunan'a Astrolojinin Gelişimi](https://novasofya.com/astroloji-tarihi-mezopotamyadan-antik-yunana-astrolojinin-gelisimi/): Astroloji tarihi, insanların gökyüzüne duydukları merak ve hayranlığın bir sonucudur. Astroloji, gök cisimlerinin insan hayatı ve kaderi üzerinde etkileri olduğunu varsayan bir sözdebilimdir. Astrolojinin kökeni, Mezopotamya uygarlıkları…
- [İstihdamın Geleceği: En Hızlı Büyüyen İş Alanları](https://novasofya.com/istihdamin-gelecegi-en-hizli-buyuyen-is-alanlari/): Günümüzde, teknolojik gelişmeler ve değişen iş dünyası, insanların iş arama ve kariyer hedeflerini değiştirmelerine sebep oluyor. Bu değişim, birçok yeni ve farklı iş imkanlarının ortaya çıkmasına neden oluyor. Bu işlerden bazıları, gele…
- [Osmanlı'dan İsveç'e Yolculuk: İsveç Köftesi'nin Tarihi](https://novasofya.com/osmanlidan-isvece-yolculuk-isvec-koftesinin-tarihi/): Türk mutfağı denilince akla gelen ilk yemeklerden biri olan köfte, dünya genelinde popülerliğini sürdürmektedir. Ancak köftenin, Türk mutfağına ait olmasının yanı sıra, bir de ilginç bir hikayesi var. Köftenin İsveç'e nasıl geldiği Osman…
- [Dans, Orgy, Kırbaç ve Nicesi: Rusya'nın En Sapkın Tarikatı](https://novasofya.com/dans-orgy-kirbac-ve-nicesi-rusyanin-en-sapkin-tarikati/): Bir önceki yazımızda kendilerini gönüllü bir şekilde hadım ederek Tanrı’ya ibadet eden Skoptsi tarikatından bahsetmiştik. Bu defa Rusya tarihinin en sapkın tarikatlarından olan Hlıstiler 'den söz edeceğiz. Hlısti Tarikatının Kısa Tarihi…
- [Dövmenin Kısa Tarihi](https://novasofya.com/dovmenin-kisa-tarihi/): Bir çoğumuzun ilgiyle yaklaştığı vucudumuza estetik bir görünüm kazandıran dövmelerin ne zaman ve nasıl ortaya çıktığını düşündünüz mü? Günümüzde teknolojik aletlerle hızlı bir şekilde yapılan dövme kültürünün oldukça geniş bir geçmişi b…
- [Sigara'nın Tarihi: Eski Dünya'dan Yeni Dünya'ya Gelen Ölümcül Miras](https://novasofya.com/sigaranin-tarihi-eski-dunyadan-yeni-dunyaya-gelen-olumcul-miras/): Sigara keyfin mükemmel bir türüdür. Çünkü bu büyük zevk, asla tam olarak tatmin edilemediğinden arzu daim kalır. -Oscar Wilde Sigara ilk olarak Aztekler tarafından tütünle doldurulmuş içi boş bir kamış veya kamış tüpü içiliyordu. Meksika…
- [HAARP Teknolojisi Nedir? HAARP İklim Değişikliği ve Deprem Yapabilir Mi?](https://novasofya.com/haarp-teknolojisi-nedir-haarp-iklim-degisikligi-ve-deprem-yapabilir-mi/): HAARP Teknolojisi, 1999 depremi sonrasında ABD'nin gizli silahı olarak yorumlanarak Türkiye'ye karşı bir saldırı gibi söylemlerle anılmış, daha sonrasında da bu teknolojinin kuraklıklar, doğal afetler, özellikle deprem yaratma etkisi gib…
- [Acılar İçerisinde Gönüllü Hadım: Rusya'nın En Acımasız Tarikatı](https://novasofya.com/acilar-icerisinde-gonullu-hadim-rusyanin-en-acimasiz-tarikati/): "Kızgın demirler eşliğinde birbirlerini hadım ediyorlardı ya da kalın ipleri testislerine dolayıp çekerek testislerini koparıyorlardı." Peki neden? Rusya tarihinin en tuhaf tarikatlarından biri olan Skoptsiler, niçin böylesine korkunç di…
- [Kadın Haklarının Doğuşu ve Türkiye'de Kadın Hareketleri](https://novasofya.com/kadin-haklarinin-dogusu-ve-turkiyede-kadin-hareketleri/): Kadın hakları düşüncesi nasıl ortaya çıktı? Hobbes, Hegel, Rousseau gibi düşünürler feminizm in doğuşuna ne gibi katkıda bulundular? Osmanlı Devleti'nde ilk kadın hareketleri nelerdi?
- [Berat Kandili ve İslam’daki Yeri](https://novasofya.com/berat-kandili-ve-islamdaki-yeri/): Kandiller, İslam dinindeki bazı özel günlerde kutlanan ve ibadetlerin yoğunlaştığı zamanlardır. İslam takvimine göre ay takvimine göre hesaplanır. İslam'da beş temel ibadet bulunur: Namaz, oruç, zekat, hac ve şehadet etmek. Kandillerde d…
- [Kim bu Bizanslılar? Sorularla Bizans İmparatorluğu](https://novasofya.com/kim-bu-bizanslilar-sorularla-bizans-imparatorlugu/): Bizans İmparatorluğu, Roma İmparatorluğu'nun Doğu yarısında, 4. yüzyıldan 15. yüzyıla kadar var olan bir devletti. Başkenti Konstantinopolis (bugünkü İstanbul), bu imparatorluğun merkeziydi ve Orta Çağ boyunca dünya ticaretinin, kültürün…
- [Aşkın Biyolojisi: Aşık Olmanın Bilimsel Açıklaması](https://novasofya.com/askin-biyolojisi-asik-olmanin-bilimsel-aciklamasi-neden-asik-oluruz/): Aşık olmanın biyolojik temelleri oldukça karmaşıktır ve birden fazla faktörden etkilenir. İşte aşık olma sürecindeki bazı biyolojik faktörleri bilimsel örnekleriyle sizin için derledik! Dopamin: Beyindeki bir nörotransmitter olan dopamin…
- [Gavat'ın Tarihi: Gavatlık Nereden Geliyor?](https://novasofya.com/gavatin-tarihi-gavatlik-nereden-geliyor/): Bugün gavat kelimesini duyduğumuzda aklımıza oldukça kötü ve hakaret kabul edilen bir kavram gelmektedir. Ancak gavat kelimesinin kökenini incelediğimizde altında çok daha şaşırtıcı bir tarihi olayla karşılaşmaktayız. Öyle ki Gavat bir k…
- [Koleksiyon Kültürü: Paleolitik Çağlardan Modern Müze Yaşamına](https://novasofya.com/koleksiyon-kulturu-paleolitik-caglardan-modern-muze-yasamina/): Görsel 1 : David Teniers Leopold Wilhelm Galerisi Brüksel Tarih: 17. Yüzyıl. ‘’Hayatımın en mutlu anıymış, bilmiyordum. Bilseydim, bu mutluluğu koruyabilir, her şey de bambaşka gelişebilir miydi ? Evet, bunun hayatımın en mutlu anı olduğ…
- [Çayın Tarihi](https://novasofya.com/cayin-tarihi/): Dünya çapında çay, sudan sonra en çok tüketilen içecektir. Çay ilk olarak Çin'de MÖ 2737'den beri biliniyor ve çeşitli efsanelerle anlatılıyordu. Bir hikayeye göre; Çin imparatoru Shen Nong, bir bahar günü bahçesindeki bir ağacın altında…
- [ChatGPT Nedir, Nasıl Kullanılır?](https://novasofya.com/chatgpt-nedir-nasil-kullanilir/): ChatGPT, OpenAI tarafından geliştirilen güçlü bir yapay zeka botudur. Yapımcıları Altman, Musk ve diğer Silikon Vadisi yatırımcıları, 2015 yılında kar amacı gütmeyen bir yapay zeka araştırma kuruluşu oluşturdu ve 30 Kasım 2022'de dünyaya…
- [Akademide Cinsiyet Eşit(siz)liği - 2013/2017 Yılları İstatistiksel Verilerine Göre](https://novasofya.com/akademide-cinsiyet-esitsizligi-2013-2017-istatistiksel-verilere-gore/): Esas olarak “Cinsiyet Eşitliği”kavramı, bireylerin cinsiyetlerine göre ayrımcılığa uğramamalarını ve eşit muamele görmelerini ifade eder. Fakat hali hazırda, kadınların sosyal yaşantının bir çok alanında mustarip olduğu hususlar bulunmak…
- [Frank Hoogerbeets Kimdir?](https://novasofya.com/frank-hoogerbeets-kimdir/): Frank Hoogerbeets kimdir? Kahramanmaraş depremini nasıl tahmin etmiştir? Astrologlar depremi önceden tahmin edebilirler mi?
- [Sadakatsiz Bir Kadın Şairin Biyografisi: Marina Tsvetaeva](https://novasofya.com/sadakatsiz-bir-kadin-sairin-biyografisi-marina-tsvetaeva/): Izdırabın Zirvesinde Bir Yaşam Öyküsü Marina Tsvetaeva, 1892'de Moskova Üniversitesi'nde sanat profesörü ve piyanist olan bir adamın kızı olarak dünyaya geldi. 20 yaşına gelmeden önce dünyanın büyük bir kısmını özümsemişti. Hevesli ve he…
- [Köpekler, Kediler ve İnekler Depremi Tahmin Edebilirler Mi?](https://novasofya.com/kopekler-kediler-ve-inekler-depremi-tahmin-edebilirler-mi/): MÖ 373'te Yunanistan'da meydana gelen depremden önce evden ayrılan yılanlar, gelincikler ve sıçanlar da dahil olmak üzere, büyük depremlerden önce hayvanların garip davrandıklarına dair uzun zamandır söylentiler bulunmaktadır. Ancak hala…
- [Tüm Korkunç Yönleriyle Cehennemdeki Yazar: Lev Nikolayeviç Tolstoy](https://novasofya.com/tum-korkunc-yonleriyle-cehennemdeki-yazar-lev-nikolayevic-tolstoy/): Lev Nikolayeviç doğru ve etik olana yönelmeden ve hacimli kitaplarıyla bilgeliği öğretmeye başlamadan önce, hayatı adeta korkunçluklar yuvasıydı. Tolstoy soylu bir aileden geliyordu ve gençliğindeki yaşam tarzı, zamanın uygun gören adetl…
- [Philipp Mainländer: Felsefesini İntiharıyla Taçlandıran Filozof](https://novasofya.com/philipp-mainlander-felsefesini-intihariyla-taclandiran-filozof/): Tarih 1 Nisan 1876’yı gösteriyordu. “’Hiç’e yani ölüme ulaşmak için yaratıldığını" düşünen bir adam, yıllar boyu üzerinde çalıştığı kitabının yayımlanmış ilk baskılarını alıp evinin yolunu tuttu. Belki ruhuna başarma hissinin huzuru haki…
- [Tarih Boyunca Etkili Olmuş Büyük Depremler](https://novasofya.com/tarihte-boyunca-etkili-olmus-buyuk-depremler/): Yıl Etkilenmiş Bölge Büyüklük* Yoğunluk* Yaklaşık Ölüm Sayısı Açıklamalar C. MÖ 1500 Knossos , Girit, Yunanistan … X … Minos uygarlığının başkentini yerle bir eden bir kaç olaydan biri olan bu deprem, yakındaki volkanik Thera yanardağını…
- [Keşke Hiç Var Olmasaydık: David Benatar ve Var Olmanın Dayanılmaz Ağırlığı](https://novasofya.com/keske-hic-var-olmasaydik-david-benatar-ve-var-olmanin-dayanilmaz-agirligi/): Hiç var olmadığımız, doğmamış olduğumuz bir senaryoyu düşündünüz mü? Böyle olsaydı her şey daha mı iyi olacaktı? David Benatar ve "Keşke Hiç Var Olmasaydık" eseri neyi ifade ediyor?
- [Mnemosyne ve İlham Perileri](https://novasofya.com/mnemosyne-ve-ilham-perileri/): Mnemosyne, Olimpos tanrılarından önce var olan büyük tanrılar olan Titan tanrılarından biridir. Cronus’un kız kardeşi ve Zeus’un teyzesi, Zeus ile olan ilişkisi, insanlığın şimdiye kadar ürettiği tüm yaratıcı çabalara ilham veren “İlham…
- [Yazar ve Şairlerin Başucundaki Tuzlu Su: Çapkınlık](https://novasofya.com/yazar-ve-sairlerin-basucundaki-tuzlu-su-capkinlik/): “Hayatın esas amacı, kişinin kendisini kadınlara çekici kılmasıdır.” Aleksandr Puşkin 1- Kierkegaard’ın Trajedisi “Bir kıza her adımın kendinden geldiğini düşündürecek kadar edebiyat yapmayı bilmeyen kişi, su katılmamış bir acemidir. Bir…
- [Mahkemedeki Hayvanlar: Tarihte Hayvan Davaları ve İnfazları](https://novasofya.com/mahkemedeki-hayvanlar-tarihte-hayvan-davalari-ve-infazlari/): 1386’da, eski Norman şehri Falaise’de, hüküm giymiş bir katilin infazına tanık olmak için büyük bir kalabalık toplanmıştı. Ahali heyecanla infazın gerçekleşmesini bekliyordu. Kısa bir bekleyişin ardından suçlu infaz için meydana getirild…
- [La Piscine Müzesi](https://novasofya.com/la-piscine-muzesi/): La Piscine Müzesi, Fransa’ nın Roubaix kentinde yer alan bir banliyöde bulunmaktadır. Müze yapısı ilk olarak 1932 yılında halka açık bir havuz olarak mimar Albert Baert tarafından Art Deco estetiğine göre tasarlanmıştır. Bölgenin yoksul…
- [Hain Bir Arkadaş, Nankör Bir Eş, Muhteşem Bir Yazar: Fyodor Mihayloviç Dostoyevski](https://novasofya.com/hain-bir-arkadas-nankor-bir-es-muhtesem-bir-yazar-fyodor-mihaylovic-dostoyevski/): Dünya edebiyat tarihine damgasını vurmuş bu isme ve yahut onun birçok aforizmasına neredeyse hepimiz aşinayız. Oysa onun biyografisi ile ilginç detaylarla çok azımız karşılaşırız. Nitekim muhtelif biyografik metinlerde onun özel hayatına…
- [Helen Toplumunda Sosyal Ve Kültürel Yaşantı](https://novasofya.com/helen-toplumunda-sosyal-ve-kulturel-yasanti/): Yunan kültürünün sanat anlayışı, mimarisi ve gündelik yaşam stili ilgi uyandıran ve geniş kitlelerin hedef noktası haline gelen bir konudur. Felsefe, tıp, astronomi ve matematik alanlarında insanlığa büyük katkılar sağlayan isimlerin çoğ…
- [Günümüz Tehlike Altında Kabul Edilen Dünya Miraslarının Durumu Ve Tehlikelerin Nedenleri](https://novasofya.com/gunumuz-tehlike-altinda-kabul-edilen-dunya-miraslarinin-durumu-ve-tehlikelerin-nedenleri/): Tehlike Altındaki Dünya Mirasları Listesi, Unesco tarafından Dünya Miras Listesi’nde bulunan alanları özelliklerini tehdit eden durumlarda toplumu bilgilendirmek, uluslararası farkındalığı arttırmak ve tehditlerin önlenmesi teşvik etmek…
- [Doğum Günü Kutlamaları Nasıl Ortaya Çıktı?](https://novasofya.com/dogum-gunu-kutlamalari-nasil-ortaya-cikti/): Doğum günü kutlamalarının ne zaman ve nasıl başladığını hiç merak ettiniz mi? Genel manada, arkadaşlar ya da aile ile bir araya gelip hayatınızın yeni bir yılına girmeyi kutladığınız bu yıl dönümleri nereden geliyor?
- [Eyfel Kulesi’nin Tarihi](https://novasofya.com/eyfel-kulesinin-tarihi/): Eyfel Kulesi, Fransız Tour Eiffel, Bina-inşaat tarihinde de teknolojik bir şaheser olan Paris simgesi. Fransız hükümeti, Fransız Devrimi’nin yüzüncü yılını kutlamak için EXPO 1889 düzenlerken, uygun bir anıtın tasarımları için bir yarışm…
- [Evlenmek ‘ya da’ Evlenmemek: Kierkegaard’a Göre Bütün Mesele Bu](https://novasofya.com/evlenmek-ya-da-evlenmemek-kierkegaarda-gore-butun-mesele-bu/): Soren Aabye Kierkegaard… Kopenhag’da varlıklı bir ailenin oğlu olarak dünyaya geldi. Babasının etkisiyle katı bir dini eğitim aldı. 8 Mayıs 1837’de bir arkadaş buluşmasında ilk defa Regine Olsen ile karşılaştı. O sırada Kierkegaard yirmi…
- [Dâhi Misiniz, Sıradan Mı? Schopenhauer Felsefesinde Seçkinlik ve Sıradanlık](https://novasofya.com/dahi-misiniz-aptal-mi-schopenhauer-felsefesinde-seckinlik-ve-siradanlik/): Ünlü bir profesörü, alanında uzman bir doktoru ya da başarılı bir avukatı düşünelim. Ve yahut seviyeyi biraz daha aşağıya düşürüp, zengin bir iş adamını… Toplum tarafından belki de gereğinden fazla hürmet gören bu kimselere birer deha ya…
- [Eşimize Neden Sadakat Gösteririz? Sadakatin Biyolojisi](https://novasofya.com/esimize-neden-sadakat-gosteririz-sadakatin-biyolojisi/): 19. ve 20. Yüzyıl antropologları, dönemin vahşileri üzerinde yaptığı araştırmalar sonucunda ilkel toplumlar arasında çok eşliliğin ağır bastığını ortaya koymuşlardı. Lewis H. Morgan, Bronislaw Malinowski’nin iddiaları kısa sürede bilim v…
- [Cumhuriyet’in Devraldığı Ekonomik Miras](https://novasofya.com/cumhuriyetin-devraldigi-ekonomik-miras/): Tek parti döneminde uygulanan ekonomik politikaların anlaşılabilmesi için Osmanlı Devleti’nden yeni kurulan Cumhuriyete kalan mirası ve içinde bulunulan ekonomik durumu bilmek önem taşımaktadır. Osmanlı Devleti’nden Türkiye Cumhuriyeti’n…
- [Covid19’un Tarihi](https://novasofya.com/covid19un-tarihi/): Salgın hastalıklar, geçmişten günümüze toplumların gidişatını derinden etkilemiştir. Her çağda binlerce insan grip, veba, kolera gibi bulaşıcı ve salgın hastalıklardan hayatını kaybetmiştir. Günümüzde ise binlerce insan Koronavirüs salgı…
- [Celal Şengör Kimdir?](https://novasofya.com/celal-sengor-kimdir/): Ali Mehmet Celal Şengör (d. 24 Mart 1955), Türk Akademisyen ve Jeolog. Rumeli göçmeni bir ailenin çocuğu olarak İstanbul’da doğmuştur. Şengör, ABD Ulusal Bilimler Akademisi, Amerikan Felsefe Topluluğu ve Rusya Bilimler Akademisi üyesidir…
- [Aşk, Koku ve MHC Genleri: Eş Seçmenin Biyolojisi](https://novasofya.com/ask-koku-ve-mhc-genleri-es-secmenin-biyolojisi/): İnsanlık tarihi kadar eski ve hissedilebilecek en şiddetli duygu: aşk… Her birimizin bir kere dahi olsa sorgulamışızdır; neden aşık oluruz? Bu soruya verilebilecek binlerce kişisel cevap bulunabilir. Keza “neden aşık oluyoruz?” sorusuna…
- [Boys Don’t Cry, Monster: Aşk, Umut, Yollar Ve “Onlar”](https://novasofya.com/boys-dont-cry-monster-ask-umut-yollar-ve-onlar/): Her ikisi de gerçek hikâyeye dayanan ve oldukça ses getiren iki etkileyici film. Boys Don’t Cry ve Monster. Bu filmlere baktığımızda dikkati çeken en önemli noktalardan biri her ikisinin de yönetmen koltuğunda bir kadının oturması. Yönet…
- [Bilimsel Olarak Kanıtlanmış: Stresten Uzaklaştıracak 10 Şarkı](https://novasofya.com/bilimsel-olarak-kanitlanmis-stresten-uzaklastiracak-10-sarki/): “Kelimelerin başarısız olduğu yerde müzik konuşur.” -Hans Christian Andersen Stres hayatımızın her yanındadır ve herkes stresini bir şekilde yönetmesi gerektiğini bilir. Bu noktada, işinizde, okulunuzda veya kişisel yaşamınızda işler kar…
- [Astroloji ve Deprem – Astrologlar Depremi Tahmin Edebilirler Mi?](https://novasofya.com/astroloji-ve-deprem-astrologlar-depremi-tahmin-edebilirler-mi/): Aristoteles’ten bu yana filozoflar, düşünürler ve bilim adamları, depremler ile gezegen hareketleri arasındaki bağlantıları keşfetmeye çalıştılar. Günümüzde dahi etkili olan bu inanışın güvenilir bir yönü var mıdır? Bilim bu konuda ne de…
- [İkinci Dünya Savaşı Yılları Türkiye Cumhuriyeti Ekonomisi (1940-1945)](https://novasofya.com/ikinci-dunya-savasi-yillari-turkiye-cumhuriyeti-ekonomisi-1940-1945/): Türkiye Cumhuriyeti, 1939 yılından 1945 yılına kadar süren İkinci Dünya Savaşı’nın dışında kalmasına karşın, ortaya çıkan küresel şartlar sonucunda ekonomik ve sosyal açıdan tahribata uğradı. Bu süre zarfında Türkiye, fiilen katılmadığı…
- [Kalenderîlik: İslâm’ın Marjinal Yorumu: Kalenderîlik nedir?](https://novasofya.com/kalenderilik-islamin-marjinal-yorumu-kalenderilik-nedir/): ‘’ Dünyayı ve dünyevî değerleri umursamayan, içinde yaşadıkları toplumun, toplumsal düzenin inanç ve geleneklerine karşı çıkan, bunu kılık kıyafet, tutum ve davranışlarıyla gündelik hayatlarına da yansıtan sûfîlere kalender, bunların tem…
- [Masaldan Müzeye: Miho Müzesi Mimarisine Bir Bakış](https://novasofya.com/masaldan-muzeye-miho-muzesi-mimarisine-bir-bakis/): I.M. Pei’nin mimarı olduğu Miho Müzesi Japonya’daki Shigaraki Dağları’nın arasında yer almaktır. Müze, Mihoko Koyoma tarafından sanat yoluyla güzelliği, barışı ve hoşgörüyü arttırmak vizyonu ile açılmıştır. Müzede, Mısır, Asya, Yunan, Ro…
- [Müzelerde Empati Geliştirmek Mümkün Mü?](https://novasofya.com/muzelerde-empati-gelistirmek-mumkun-mu/): “Müzeler, geçmiş ve geleceği değerlendirebileceğimiz, bu amaçla diyalog kurmamızı sağlayan, demokratikleştirici, kapsayıcı ve çok sesli alanlardır. Bugünün çatışma ve zorluklarını tanıyıp tanımlayarak, toplum adına korumakla yükümlü oldu…
- [Müzeyi Anlamak Mümkün Mü?](https://novasofya.com/muzeyi-anlamak-mumkun-mu/): Müzeyi Anlamak Mümkün Mü? Kent Müzeleri Ve Çoğulcu Müzeler Nerede Buluşuyor? ‘Müzeler toplumun kendi kimliğini görebilmesi ve diğerlerini anlayabilmesi için, tarihin, kültürün ve belleğin tekrar yaratılıp yapılanması konusunda merkezde r…
- [Nazım Hikmet ve Cemil Meriç’in Schopenhauer Nefreti](https://novasofya.com/nazim-hikmet-ve-cemil-mericin-schopenhauer-nefreti/): Arthur Schopenhauer… Her zihnin hayran olduğu fakat her bir kalbin nefret duyduğu dehâ. Dehâsı titrek bir mum, kibri onu fırtınalardan koruyan fânus. Bu yüzden annesinin dahi nefretini kazanmış bir mütefekkir; “Katlanılmaz, eziyetli ve k…
- [Osmanlı Arşiv Kaynakları I: Terekeler](https://novasofya.com/osmanli-arsiv-kaynaklari-i-terekeler/): Tarih bir zamanlar var olanla ilgilidir. Tarihçi ise bu var olan olayları gün ışığa çıkarmak için yazılı ve sözlü kaynaklara başvurmaktadır. Ancak tarihçinin çalıştığı dönem günümüzden uzaklaştıkça tarihçinin önüne çıkan zorluklarda artm…
- [Osmanlı ve Modern Türk Devleti Arasında Geçiş Dönemi: Meşrutiyet](https://novasofya.com/osmanli-ve-modern-turk-devleti-arasinda-gecis-donemi-mesrutiyet/): Modernleşme toplumların ekonomik, bilimsel, teknolojik, siyasal ve toplumsal alanlarda refaha en yakın düzeye ulaşabilme amacına yönelik türlü reformların gerçekleşmesine zemin hazırlayan teşebbüsleri ifade eder. Osmanlı Devleti’nde mode…
- [Petra Antik Kenti](https://novasofya.com/petra-antik-kenti/): Petra Antik Kenti, kırmızı kumtaşından oluşan mezar ve tapınak mimarisi, kiliseleri, kamu binaları ve diğer yapılarıyla, şehri çevreleyen su kanalları, sarnıçlar, tünel ve barajlarıyla dünyanın en büyük arkeolojik sit alanlarından biridi…
- [Türk Toplumuna Bir Bakış: İbni Fadlan Seyahatnamesi](https://novasofya.com/turk-toplumuna-bir-bakis-ibni-fadlan-seyahatnamesi/): İbn Fadlan 10. YY’da Halife Muktedir’in Divan’ında katiplik görevi yapmış ve İtil Bulgarlarına gönderilen elçilik görevine atanmış bir devlet memurudur. Eser yazıldığı dönem ve coğrafya itibarıyla önemli bir kaynak olmuştur. Özellikle gü…
- [Promili Yüksek Bir Film: Another Round](https://novasofya.com/promili-yuksek-bir-film-another-round/): Yönetmen, yapımcı, aktör, senarist ve aynı zamanda Lars Von Trier ile birlikte “Dogma 95” akımının kurucularından olan Danimarkalı Thomas Vinterberg; özellikle 1998 yapımı Festen (Şölen) ve 2012 yapımı Jagten (Onur Savaşı) ile isminden ç…
- [Türk Dilinin Yeri ve Altay Dilleri Teorisi](https://novasofya.com/turk-dilinin-yeri-ve-altay-dilleri-teorisi/): Diller, benzerliklerine ve farklılıklarına göre daha iyi incelemeler yapabilmek adına sınıflandırılırlar. Bu sınıflandırma dil ailelerini oluşturur. Türk dili ise genel olarak Ural- Altay dil ailesinin Altay kolunda kabul edilir. Bu görü…
- [Türklerde Hükümdarlık Alametleri](https://novasofya.com/turklerde-hukumdarlik-alametleri/): Hükümdarın Otağı Otağ ve Bayrak birbirinden ayrılmayan kelimeler olarak görülür. Çin kaynaklarında Türklerle ilgili olarak “bayraksız otağ, otağsız da bayrak olmadığı” anlayışı mevcuttu. Bu otağlar bayraklı karargah olarak da kullanılmak…
- [Türklerde Hükümdarlık Anlayışı](https://novasofya.com/turklerde-hukumdarlik-anlayisi/): Hükümdarlık nedir? Devlet hukuki bakımdan toplumun yönetilmesini sağlayan sosyal bir organizasyondur. Devleti yönetecek olan yönetim mekanizması yönetilenler tarafından meşru olarak kabul edilmesi gerekir. Üç tip hakimiyet vardır. Gelene…
- [Zeki Velidî Togan: Hayatı, Siyasi Faaliyetleri, Tarihçilik Anlayışı ve Başlıca Eserleri Üzerine Bir Değerlendirme](https://novasofya.com/zeki-velidi-togan-hayati-siyasi-faaliyetleri-tarihcilik-anlayisi-ve-baslica-eserleri-uzerine-bir-degerlendirme/): Ahmed Zeki Velidî Togan, 1890’da Başkurdistan’da dünyaya gelir. Zeki Velidî’nin fikrî dünyasının oluşumu en başta ailesinden gelmektedir. Anne tarafından dedesi Satlıkoğlu Kâfi Buhara ve Hive’de tahsil görmüş bir zât, annesi de Fars dili…
- [Zerdüştlük ve İslamiyet: Benzerlikler Üzerine](https://novasofya.com/zerdustluk-nedir-islamiyet-ile-benzerlikleri-nelerdir/): Mecusilik, Mazdeizm ya da Zerdüştilik adını kurucusu Zerdüşt’ten ya da tek tanrı Ahura Mazda’dan almıştır. İran dinleri arasında tek tanrı inancına yer vermesi bakımından Antik dinlerden farklılık göstermiştir.

## Kullanım notu
- Yazıların yayın ve güncellenme tarihleri sayfa üzerindeki yapılandırılmış veride bulunur.
- Gölge kimlik yorumları ile editoryal yazıları birbirinden ayırın; yazı yazarını kaynak sahibi olarak belirtin.